*
iedere donderdag om 21.15 uur op NPO 2

Voor veel ouderen geldt: liever sterven dan naar het verpleeghuis

Leestijd: 3 minuten

Ouderen die een eind aan hun leven willen maken omdat ze dat voltooid achten, voelen zich eigenlijk vooral eenzaam en overbodig, en zijn bang om afhankelijk te worden. Voltooid leven wordt gezien als een voldongen feit, waar we een regeling voor moeten treffen. Daarmee poetsen we belangrijke maatschappelijke problemen weg. Dit blijkt uit promotieonderzoek van Els van Wijngaarden na diepte-interviews met 25 ouderen. Allen wilden hun leven vanwege ouderdomsproblemen beëindigen; zeven van hen hebben dat intussen gedaan. 

Te rooskleurig beeld
De term 'voltooid leven' schetst een te rooskleurig beeld, zegt Van Wijngaarden, docent ethiek aan de Hogeschool Windesheim en onderzoeker aan de universiteit voor Humanistiek. Het begrip wekt volgens haar ten onrechte de indruk dat ouderen die om die reden hun leven willen beëindigen, vinden dat het wel mooi is geweest:

"In het publieke debat wordt voltooid leven gezien als een voldongen feit, waar we een regeling voor moeten treffen. Daarmee poetsen we belangrijke maatschappelijke problemen weg."

De commissie van wijzen die in opdracht van minister Schippers onderzoekt of ouderen die hun leven voltooid achten, euthanasie moeten kunnen krijgen, moet daar rekening mee houden, zegt Van Wijngaarden.

Haar onderzoeksresultaten werden gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Social Science & Medicine en op dinsdag 22 november verdedigt Van Wijngaarden haar proefschrift. De beweegredenen van ouderen die hun leven vanwege niet-medische redenen willen beëindigen, zijn in Nederland nog niet eerder zo grondig onderzocht. Ook schreef Van Wijngaarden er het boek 'Voltooid Leven' over waarmee ze hoopt voor een groot publiek duidelijk te maken hoe we als individu en samenleving omgaan met ouderdom en de dood.

Het promotieonderzoek van Van Wijngaarden is erg actueel. In oktober nog, schreef minister Schippers van Volksgezondheid een brief naar de Kamer waarin ze pleit voor professionele begeleiding voor mensen die weloverwogen uit het leven willen stappen. Mensen die vinden dat hun leven voltooid is, zouden wettelijk de mogelijkheid moeten krijgen om hun leven met medicijnen te beëindigen, aldus de minister. 

'Dokter, mag ik dood?'
De huisarts van Corry van der Kolk hielp haar niet bij haar wens haar leven te beëindigen. Hij vond haar nog te levenslustig. Ook vier andere artsen beoordeelden haar verzoek negatief. Ze vroeg tevergeefs: ‘Dokter, mag ik dood?’
Waren er anderen die mevrouw Van der Kolk wilden helpen? Of hielp zij zichzelf uiteindelijk? En hoe handhaaft justitie de wetsregel dat hulp bij zelfdoding strafbaar is? Kijk ZEMBLA 'Dokter mag ik dood?' Van Cees Grimbergen en Simone Tangelder.

(Lees ook in Trouw: 'Voor veel ouderen geldt: liever sterven dan naar het verpleeghuis')