*
iedere woensdag om 21.15 uur op NPO 2

Verzekeraars willen goedkope ‘zelfmaak medicijnen’

Leestijd: 2 minuten

Initiatief na besprekingen met Ministerie van VWS, NZA en Zorginstituut

Ziektekostenverzekeraar Zilveren Kruis financiert onderzoek dat moet leiden tot goedkopere varianten van dure medicijnen. Voor sommige geneesmiddelen wordt daarmee patentwetgeving omzeild. Patenten op medicijnen maken het voor farmaceutische bedrijven mogelijk extreem hoge prijzen te vragen. Ook verzekeraar CZ ondersteunt het onderzoek, dat wordt gedaan door Huub Schellekens, hoogleraar farmaceutische biotechnologie aan de Universiteit Utrecht. Het initiatief kwam tot stand na besprekingen met het ministerie van VWS, de Nederlandse Zorgautoriteit (NZA) en het Zorginstituut (ZiNL).

Het gaat om een aantal ‘weesgeneesmiddelen’, medicijnen tegen zeldzame ziektes zoals ondermeer Pompe en Fabry. Deze middelen kwamen in 2014 in het nieuws, omdat het Zorginstituut stelde dat ze te duur waren om via het basisverzekeringspakket te vergoeden. De minister van volksgezondheid besloot de vergoeding echter toch te handhaven.

Naar aanleiding van de groeiende discussie over dure medicijnen zochten zorgverzekeraars CZ en Zilveren Kruis in 2014 contact met het laboratorium van Schellekens. Dat doet nu onderzoek naar de samenstelling van een aantal medicijnen, met de bedoeling vanaf volgend jaar apothekers te voorzien van het ‘recept’ daarvan. De apothekers kunnen de medicijnen dan via zogeheten ‘magistrale bereiding’ produceren en aan de behandelaars of patiënten verstrekken.

‘Wij ondersteunen het project financieel en we denken mee over de uitvoering’, laat een woordvoerder van Zilveren Kruis aan ZEMBLA weten. Op het kantoor van Zilveren Kruis zijn ook verschillende bijeenkomsten geweest over wat in de wandelgangen ‘het project Schellekens’ wordt genoemd. Bij een aantal van deze besprekingen waren ook het ministerie van VWS, de NZA en ZiNL betrokken, stelt Zilveren Kruis. Een woordvoerder van CZ bevestigt dat ook die zorgverzekeraar aan het project meedoet, maar wil er verder inhoudelijk niet op ingaan.

Volgens Schellekens bestaat er bij behandelend artsen vrees voor de reactie van de farmaceutische bedrijven die de medicijnen nu leveren. Enkele van de nu onderzochte medicijnen zijn namelijk nog onder patent. Die patenten worden met dit initiatief omzeild. Magistrale bereiding is gericht op individuele patiënten en is daarmee een medische handeling, die niet onder het octrooirecht valt. 'Het omzeilen van patenten is geen doel van het project, maar op de juridische complicaties lopen we nog niet vooruit', zegt Schellekens. Om welke medicijnen het precies gaat wil Schellekens op dit moment niet zeggen. ‘Dat hebben we zo afgesproken.’ Ook de verzekeraars willen nog niet bekend maken welke medicijnen worden onderzocht.

Schellekens toonde al in 2014 aan dat Myozyme, een medicijn de ziekte van Pompe, voor vierduizend euro per behandeling kan worden geproduceerd. Op dit moment kost een behandeling met dit middel tussen de 200 en 700 duizend euro per patiënt per jaar.

Lees ook ons e-zine ZEMBLA Extra