*
iedere woensdag om 21.15 uur op NPO 2

Vervuilde grond illegaal onder Barneveldse nieuwbouwwijken

Leestijd: 4 minuten

Het Barneveldse afvalbedrijf Vink heeft vervuilde grond illegaal gebruikt voor de bouw van twee nieuwe woonwijken in Barneveld. Vink liet in 2015 een grote partij grond, verontreinigd met de giftige stoffen styreen en DDT (landbouwgif) tegen de regels in herkeuren, waardoor het op papier schoon lijkt. Dat blijkt uit een onderzoeksrapport van de Gelderse Omgevingsdiensten, in het bezit van ZEMBLA.

Uit het rapport wordt duidelijk dat Vink in 2015 en 2016 de verontreinigde grond onder meer heeft toegepast in de nieuwbouwwijk Eilanden-Oost in Barneveld. Het rapport is al vorig jaar zomer afgerond. Maar de toezichthouder, de provincie Gelderland, heeft er tot nu toe niets mee gedaan. Dat melden meerdere bronnen aan ZEMBLA.

Op dit moment is niet duidelijk hoe schadelijk de vervuiling is voor mens en milieu. ‘Maar je hebt nu risico’s gecreëerd voor de volksgezondheid die niet gecreëerd hadden mogen worden’, aldus voormalig milieuofficier van Justitie Gustaaf Biezeveld tegenover ZEMBLA.

Valsheid in geschrifte
Vink is een grote onderneming, onder andere actief in aanneming, grondverwerking en afval. Uit het rapport van de Gelderse Omgevingsdienst over de grondverwerking binnen dit bedrijf blijkt dat in 2015 10.000 ton vervuilde grond gereinigd is door Vink. Eén reinigingsbeurt blijkt niet voldoende om de verontreinigde grond schoon te krijgen.

De wettelijke grenzen van DDT en styreen (wordt gebruikt bij productie van plastic red.) worden nog steeds overschreden. De grond is daarom niet toepasbaar, stelt een onafhankelijk keuringsbureau. De grond mag dus niet verkocht of gebruikt worden en moet opnieuw gereinigd of gestort worden. Maar dat doet Vink niet. Ze keuren de vervuilde grond op papier goed zo blijkt uit de documenten van de Omgevingsdienst.

‘Daardoor kon de vervuilde grond worden toegepast in situaties waar het nooit had mogen worden toegepast’, reageert voormalig milieuofficier van Justitie en hoogleraar milieurecht Gustaaf Biezeveld. Hij heeft het rapport voor ZEMBLA gelezen en oordeelt: ‘Dit is puur valsheid in geschrifte. Dit is heel ernstig. Als je niet op de juistheid van een papieren verklaring over de kwaliteit van grond af kan gaan dan is je hele stelsel dat is gebouwd rondom verontreinigde grond waardeloos geworden.’

Risico’s voor volksgezondheid
De onderzoekers van de Gelderse Omgevingsdienst weten te achterhalen dat ruim 850 ton verontreinigde grond door Vink is gebruikt bij de bouw van de nieuwe woonwijk Eilanden-Oost in Barneveld. Daarnaast is zo’n 200 ton gebruikt bij een nieuwbouwproject aan de Van de Bogertlaan, ook in Barneveld. Van de overige duizenden tonnen vervuilde grond is niet bekend waar het ligt. ‘Het gevolg is dat de volksgezondheid in het geding is. We weten niet hoe ernstig het is maar je hebt nu risico’s gecreëerd voor de volksgezondheid die niet gecreëerd hadden mogen worden’, aldus Gustaaf Biezeveld tegenover ZEMBLA.

De fraude wordt in 2017 ontdekt door de Gelderse Omgevingsdienst tijdens een diepgaand administratief onderzoek. Het rapport gaat in augustus dat jaar meteen naar de provincie Gelderland. Maar meerdere bronnen melden ZEMBLA dat het rapport daarna ‘in een la is verdwenen’.

ZEMBLA benaderde Vink en de Provincie Gelderland, maar beiden willen geen interview geven. De provincie heeft ondanks herhaaldelijk aandringen van ZEMBLA ook niet gereageerd op schriftelijke vragen over het rapport van de Gelderse Omgevingsdienst.

Het rapport ligt eveneens bij het Openbaar Ministerie. Het OM laat ZEMBLA in een reactie weten geen antwoord te willen geven op de vraag of ze met deze zaak bezig zijn. 

Onder vuur
Gedeputeerde Conny Bieze (VVD) is bij de provincie Gelderland verantwoordelijk voor het toezicht. Bieze kwam afgelopen september onder vuur te liggen na de ZEMBLA-uitzending ‘De kunstgrasberg’ waaruit bleek dat ze had besloten om de illegale opslag van kunstgras bij Vink te gedogen. Onder meer omdat het bedrijf volgens haar ‘een grote speler is in de afvalwereld’ en ze  ‘anders ook niet weet waar ze met het afval heen moet’.

Twee weken geleden trok Bieze die gedoogbeschikking alsnog in nadat naar aanleiding van de uitzending van ZEMBLA het bedrijf opnieuw werd gecontroleerd en er nieuwe overtredingen werden geconstateerd.

De bevindingen van ZEMBLA zijn onderdeel van een nieuwe aflevering over afvalverwerker Vink en de provincie Gelderland die binnenkort zal worden uitgezonden.

Volg ZEMBLA ook op LinkedIn