*
iedere donderdag om 21.10 uur op NPO 2

Studies over kankerverwekkendheid glyfosaat openbaar

Leestijd: 3 minuten

Studies over de mate van kankerverwekkendheid en giftigheid van de omstreden onkruidverdelger glyfosaat moeten openbaar worden gemaakt. Het besluit van de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA) om die geheim te houden, is vernietigd door het Gerecht van de Europese Unie.

De rechters vinden het belang van het publiek om toegang tot informatie te hebben in dit geval belangrijker dan het belang van onder meer chemiereus Monsanto, dat het glyfosaathoudende middel Roundup maakt. Burgers hebben het recht te weten wat de gevolgen zijn als de stof in het milieu terechtkomt, is het oordeel.

Lees ons dossier over glyfosaat

Tests op ratten en muizen
De zaak was onder meer door groene Europarlementariërs aangespannen. De EFSA had gezegd dat openbaarmaking de commerciële en financiële belangen van de industrie ernstig zou schaden. De waakhond had gesteld dat de chemische stof niet kankerverwekkend is, hoewel sommige wetenschappers daar anders over denken. De betreffende studies gaan onder meer over testen met glyfosaat op ratten en muizen.

De Europarlementariërs reageren opgetogen op het vonnis. "Een overwinning in de strijd tegen geheimzinnigheid als het gaat over de milieu- en gezondheidsrisico’s van gevaarlijke producten als glyfosaat", aldus de Belg Bart Staes. Het publiek en onafhankelijke wetenschappers kunnen volgens hem voortaan zien hoe chemische bedrijven hun eigen rapporten schrijven om toestemming te krijgen om hun producten op de markt te krijgen. Greenpeace spreekt van "een grote stap naar meer transparantie en verantwoording in het Europese besluitvormingsproces".

Hevige discussies
Glyfosaat leidt al jaren tot hevige discussies en een fel debat. Tegenstanders zien in het middel een milieuvervuilend en giftig product van het bedrijf Monsanto dat alles doet haar monopoliepositie te behouden. Zij voelen zich gesteund door verschillende onderzoeken waaronder dat van de Wereldgezondheidsorganisatie die vaststelde dat glyfosaat mogelijk kankerverwekkend is. 

Dit WHO-onderzoek werd later weerlegd door nieuwe onderzoeken waaruit blijkt dat er geen verhoogd risico op kanker is. WHO-expert Christopher Portier reageerde bezorgd op die onderzoeken en waarschuwt dat het landbouwgif niet ten onrechte als veilig moet worden beschouwd. De Europese vergunning voor glyfosaat werd in 2017 met vijf jaar verlengd.

Beïnvloeding wetenschappelijke studies
Monsanto heeft altijd tegengesproken dat glyfosaat kankerverwekkend is. Tegelijk wordt het bedrijf ervan verdacht wetenschappelijke studies over de schadelijkheid van glyfosaat te hebben beïnvloed. En in zeker één geval was het bedrijf ook betrokken bij de intrekking van een publicatie over de negatieve gevolgen van glyfosaat. Onder andere daarom werd onlangs besloten lobbyisten van Monsanto niet langer toe te laten in het Europees Parlement. Monsanto besteedt per jaar tussen de 300.000 euro en 400.000 euro aan de lobby in Brussel.  

De EFSA heeft twee maanden de tijd om in hoger beroep te gaan.

Bron: ANP