*
iedere donderdag om 21.10 uur op NPO 2

Shell mogelijk medeplichtig aan executies activisten

Leestijd: 3 minuten

Shell is in Nederland voor de rechter gedaagd voor medeplichtigheid aan de executies van negen Nigeriaanse activisten in 1995. De weduwen van vier activisten hebben woensdag een civiele procedure tegen het olieconcern aangespannen. Hun eis: publieke excuses en compensatie voor de geleden schade. Dat maakte Amnesty International, die de vrouwen juridisch bijstaat, bekend.

Esther Kiobel is een van de weduwen die Shell aanklagen (foto: Amnesty International).

Het oliebedrijf wordt ervan beschuldigd de Nigeriaanse overheid te hebben geholpen bij de onderdrukking van de protesten tegen olieboringen in het Ogonigebied in Nigeria, begin jaren negentig. Bij deze protesten vielen honderden doden door onder andere het gewelddadige optreden van het leger. Negen activisten werden gearresteerd en opgehangen. Volgens het militaire regime waren ze betrokken bij de moord op vier regeringsgezinde stamhoofden. Maar de zaak die tegen ze werd gevoerd wordt wereldwijd gezien als een schijnproces.

Belastende verklaringen
Channa Samkalden, de advocaat van de weduwen die internationaal bekend staan als de ‘Ogoni 9’, zegt nu bewijs te hebben dat Shell tegen de activisten zou hebben gezegd zich in te zetten voor hun lot als ze zich minder kritisch zouden uitlaten. Twee getuigen die hierover belastende verklaringen aflegden zouden ook zijn omgekocht. Volgens de advocaat zijn de belangen in de zaak groot:

“Het kan een eind maken aan tientallen jaren van straffeloosheid voor Shell. De naam Shell is het synoniem geworden voor de macht van grote bedrijven die lak hebben aan mensenrechten, zonder dat ze bang hoeven te zijn om daar de prijs voor te betalen.”

 

Kijk 'de vuile olie van shell'

Olieconcern ontkent
Shell heeft gereageerd op de dagvaarding, maar ontkent alle aantijgingen. Het bedrijf zegt dat de “fundamentele kernwaarden eerlijkheid, integriteit en respect voor mensen altijd van groot belang zijn bij het zakendoen''.

Schadevergoeding van vijftien miljoen dollar
Nederland heeft langere tijd bemiddeld in het conflict over vervuiling van de Nigerdelta in het zuiden van Nigeria die ontstond door oliewinning door onder meer Shell. In 2009 werd een schikking getroffen met nabestaanden van de mensenrechtenactivist Saro-Wiwa. Hij was medeoprichter van de politieke beweging die protesteerde tegen mensenrechtenschendingen en milieuvervuiling als gevolg van de oliewinning door Shell. Die kregen ruim vijftien miljoen dollar. Nabestaanden van andere geëxecuteerden kregen niets.

Hoorzitting Tweede Kamer
In 2010 maakte ZEMBLA de reportage ‘De vuile olie van Shell’ over de dramatische gevolgen van de olieboringen voor de lokale bevolking van de Nigerdelta en voor het milieu. In 2011 was er naar aanleiding van deze uitzending een hoorzitting in de Tweede Kamer. ZEMBLA-verslaggever Thomas Blom werd door Tweede Kamerleden gevraagd naar zijn ervaringen in Nigeria. Bekijk deze uitzending hier terug.

Bron: ANP / Amnesty

CC foto: Amnesty International