Zembla woensdag om 21:15 uur op NPO 2

Overheid moet harder optreden tegen medicijnfabrikanten in strijd tegen dure medicijnen

Leestijd: 3 minuten

De overheid moet fabrikanten van geneesmiddelen harder aanpakken om zo dure medicijnen voor meer mensen beschikbaar te maken. Dat schrijft de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving in een vandaag verschenen rapport. Volgens de adviesraad kan de overheid veel meer in strijd tegen de machtige farma-industrie, zoals het uitvoeren van wettelijke dwang.

“Er is in Nederland een situatie ontstaan waar zowel de samenleving als de individuele patiënt de dupe van zijn”, schrijft de raad, die met het advies wil laten zien dat het ook anders kan.

Internationale regels
Als medicijnfabrikanten na onderhandelingen over de prijzen van hun medicijnen niet bereid zijn maatschappelijk aanvaardbare bedragen te vragen, dan moet de overheid gebruik maken van internationale regelgeving, staat in het advies. Die internationale regels bieden namelijk de mogelijkheid om de druk op de farma-industrie op te voeren.

Misbruik machtspositie harder aanpakken
In het advies staat dat de overheid verschillende dingen zou moeten doen: zo zou de overheid misbruik van de machtspositie van fabrikanten harder moeten aanpakken. Ook kan de overheid het bereiden van medicijnen in de apotheek meer stimuleren, iets wat goedkopers is, en het patiënten toestaan op recept van een arts zelf geneesmiddelen te bestellen. Ook zou de overheid dwanglicenties kunnen verlenen. Dwanglicenties kunnen ervoor zorgen dat andere bedrijven dure medicijnen met octrooi alsnog op de markt kunnen brengen waardoor de prijs naar beneden kan.

Hoge ontwikkelingskosten
Farmaceutische bedrijven verdedigen de hoge prijs van hun medicijnen vaak door te zeggen dat de ontwikkelingskosten hoog zijn, maar daar is de RVS het mee oneens. Volgens de RVS moet de overheid meer inzetten op betrouwbare en efficiënte klinische studies naar geneesmiddelen en naar een efficiënter ontwikkelingsproces. De Raad benadrukt daarbij dat bedrijven met lagere ontwikkelingskosten niet per definitie goedkopere medicijnen leveren. 
Ook moet de overheid nieuwe vormen van geneesmiddelenontwikkeling verder stimuleren. 

Onderhandelingen tussen overheid en farmaceutische bedrijven lopen regelmatig hoog op. Onlangs nog werd na lange, moeizame onderhandelingen het medicijn Orkambi tegen taaislijmziekte in het basispakket opgenomen.

De komende tijd staan er ook nieuwe medicijnen op de agenda die waarschijnlijk nog duurder worden. Het medicijn Spinraza voor de spierziekte SMA is daar een voorbeeld van. Ook daarom acht de RVS het zo belangrijk dat de overheid harder tegen de farmaceutische industrie optreedt.

Farma fortuin
Uit onderzoek blijkt dat Nederland in vergelijking met andere landen in Europa vaak de hoofdprijs betaalt voor nieuwe medicijnen. De prijs is soms meer dan vijftig procent hoger dan in andere landen. ZEMBLA onderzocht in 2016 in de uitzending ‘Het Farma Fortuin’ waarom dat zo is en wie daaraan verdienen. Bekijk hieronder een fragment uit deze uitzending of kijk de hele uitzending terug:

CC foto: Flickr.