*
iedere woensdag om 21.15 uur op NPO 2

Openbaar Ministerie beloofde Rabobank geen vervolging verdachte werknemers in Libor-affaire

Leestijd: 3 minuten

Het Openbaar Ministerie beloofde de Rabobank in een geheime overeenkomst om medewerkers die betrokken waren bij de Liborfraude niet te vervolgen. Dat blijkt uit  de ZEMBLA-uitzending 'Zakendoen met Justitie' die vanavond op televisie is. De bank manipuleerde jarenlang de Liborrente in een van de grootste fraudeschandalen in de financiële wereld. De afspraken werden gemaakt in het kader van een schikking tussen het OM en de bank in 2013. Hiermee kocht de Rabobank voor zeventig miljoen euro een strafzaak af. In de geheime schikkingsovereenkomst is ook vastgelegd dat de bank geen schuld erkent aan enig strafbaar feit. De afspraken met de bank zijn goedgekeurd door de toenmalige minister van Justitie, Ivo Opstelten. 

Bekijk een eerste fragment uit 'Zakendoen met Justitie' van ZEMBLA (tekst gaat verder onder de video):

In schikkingen met verdachte bedrijven worden in principe geen afspraken gemaakt over verdachte personen. In de deal met de Rabobank gebeurde dat wel. “[Het] is geen afspraak. Is een mededeling,” zegt hoofdofficier Marianne Bloos in de uitzending van ZEMBLA. Bloos staat aan het hoofd van het Functioneel Parket, dat binnen het Openbaar Ministerie is belast met de vervolging van witteboordencriminaliteit. “Wij wilden aan de Rabobank laten weten dat er niet een constante stroom van aandacht zou zijn voor het strafbare feit.”

'Dat deugt niet.'
Robert Hein Broekhuijsen, advocaat en oud-officier van justitie, reageert in de uitzending op de afspraken. “Wat natuurlijk hoort, is dat het Openbaar Ministerie bij elk individu die strafbare feiten zou hebben gepleegd, per persoon beoordeelt wat er met die persoon moet gebeuren. En dat daar geen dealtje met de werkgever van die persoon over wordt gemaakt. Dat deugt niet.”

Geen schuld erkend
Over de clausule waarin de Rabobank expliciet geen schuld erkent, zegt Bloos in de uitzending: “Dat is een juridische uitleg waarvan ik me echt kan voorstellen dat die ingewikkeld te begrijpen is.” Daags na het interview met de hoofdofficier laat het Functioneel Parket aan ZEMBLA weten dat dergelijke passages niet meer worden opgenomen in de huidige schikkingscontracten.

In Nederland zijn geen bankiers vervolgd voor de Liborfraude. Het OM laat weten dat de bankiers die volgens hen vervolgd zouden moeten worden, in het buitenland wel zijn vervolgd. Andere bankiers kregen sancties van de bank. De geheime afspraken hadden betrekking op de bankiers die op het moment van de schikking nog bij de bank werkten.

In Amerika sloot de Rabobank voor dezelfde fraude ook een schikking. Daarin bekent de Rabobank wel de rente te hebben gemanipuleerd. Amerikaanse schikkingsovereenkomsten worden, in tegenstelling tot Nederlandse, openbaar gemaakt en integraal online geplaatst.

Strafbare feiten
In het persbericht dat het Openbaar Ministerie uitgaf over de schikking werd niet gemeld van welk strafbaar feit de bank werd verdacht. Dat is in strijd met de regels, die het OM sinds 2002 expliciet verplichten de strafbare feiten te vermelden. “Dat had achteraf bezien wel wat transparanter gekund,” erkent hoofdofficier Marianne Bloos.

Robert Hein Broekhuijsen vertelt in de uitzending dat er “natuurlijk onderhandelingsruimte” is bij schikkingen, ook over de “wijze van publiciteit.”

Schatkist
ZEMBLA onderzocht ruim honderd hoge schikkingen die sinds 2004 ter goedkeuring aan de minister van Justitie zijn voorgelegd, waaronder die met SBM Offshore en Volkswagenimporteur Pon. Beide bedrijven maakten zich schuldig aan omkoping. De ruim honderd schikkingen leverden de schatkist ruim 1,2 miljard euro op.