*
iedere donderdag om 21.10 uur op NPO 2

Nog steeds geen goede voorlichting over hormoonverstorende stoffen

Leestijd: 3 minuten

De voorlichting in Nederland aan zwangere vrouwen over het gezondheidsrisico van hormoonverstorende stoffen is nog steeds niet op orde. Deze hormoonverstorende stoffen – zoals BPA en ftalaten – kunnen schadelijk zijn voor de gezondheid, met name voor de foetus en voor kinderen. Iedereen staat er bloot aan. Zo zitten de stoffen bijvoorbeeld in het plastic van voedselverpakkingen en in conservenblik. In andere Europese landen zoals Frankrijk zijn de stoffen verboden in voedselverpakkingen.

Risico’s voor de gezondheid
Zembla maakte twee afleveringen over hormoonverstorende stoffen. In december 2013 toonden we aan dat zwangere vrouwen in Nederland niet goed voorgelicht worden over de risico's van deze stoffen. De stoffen kunnen het hormoonsysteem in de war brengen waardoor kinderen later vruchtbaarheidsproblemen kunnen krijgen. Ook borstkanker, zaadbalkanker en bepaalde stofwisselingsziektes worden ermee in verband gebracht.

Weinig veranderd
Experts riepen in de uitzending op dat de Nederlandse overheid maatregelen moest nemen. Minister Schippers van Volksgezondheid kondigde aan te kijken of de informatie aan zwangeren voldoende is. Maar anderhalf jaar later, in de tweede Zembla over dit onderwerp, kwam het woord hormoonverstorende stof nog steeds niet voor in de voorlichtingsfolder voor zwangere vrouwen. In maart dit jaar schreef de minister in een brief aan de Kamer:

“Tot slot heeft uw Kamer verzocht de informatievoorziening aan zwangere vrouwen over hormoonverstorende stoffen te verbeteren. Het ‘Plan van Aanpak Preventie’ van het College Perinatale Zorg (CPZ), dat in oktober 2015 aan de Kamer is aangeboden (2015D44261), bevat initiatieven om voorlichting aan zwangere vrouwen te verbeteren. In overleg met het CPZ en VWS is een voorlopige selectie gemaakt van risicofactoren waarover voorlichting gewenst is. Op dit moment worden mogelijke schadelijke effecten van hormoonverstorende stoffen als risicofactor aangemerkt. Dit betekent dat zal worden onderzocht op welke manier voorlichting over hormoonverstorende stoffen aan zwangere vrouwen het beste kan worden vormgegeven.”

Sindsdien is er opnieuw weinig veranderd. De meest recente voorlichtingsbrochure op de website van het RIVM dateert van juni dit jaar, maar bevat nog steeds geen concrete waarschuwingen over hormoonverstorende stoffen. Ook worden er geen namen genoemd zoals ftalaten en BPA (Bisfenol A).

Denemarken geeft goede voorbeeld
Critici waarschuwen al jaren voor de gevaren van hormoonverstorende stoffen, die ook in plastic voedselverpakkingen, speelgoed en in conserve blik zitten. Zij begrijpen niet waarom de regels niet worden aangepast zoals in andere Europese landen wel het geval is. In Denemarken wordt expliciet in de voorlichtingsbrochures vermeld wat de gevaren zijn van hormoonverstorende stoffen, waar ze in zitten en hoe ze heten. Zembla vertaalde de Deense voorlichtingsfolder voor zwangere vrouwen en vergeleek die met de Nederlandse. Volgens deskundigen die ook in Zembla aan het woord zijn, is het Deense voorbeeld een veel betere manier om vrouwen voor te lichten.

Politici willen scherpere regels
Volgens Wemos, een organisatie die zich inzet voor een gezondere wereld, en vier Kamerleden van de PvdA, GroenLinks, SP (Europese fractie) en de Partij voor de Dieren is het tijd voor strengere regelgeving. Het consumentenprogramma Radar zond maandag een reportage uit over hormoonverstorende stoffen waarin de Kamerleden hun zorgen uitspraken en oproepen de regels aan te scherpen.

Bekijk de Engelstalige en Nederlandse versie van de voorlichtingsbrochure uit Denemarken op onze site:

Bekijk de afleveringen ‘Zorgwekkende stoffen’ en 'Hormoonverstoorders’ terug.