*
iedere donderdag om 21.10 uur op NPO 2

Militairen met hitteletsel na twee dagen ontslagen uit ziekenhuis

Een reconstructie van hoe de dag verliep.

Leestijd: 4 minuten

De twee militairen die dinsdagochtend in het ziekenhuis zijn opgenomen met hitteletsel, zijn donderdag ontslagen uit het ziekenhuis. Dat laat woordvoerder Jurriaan Esser van het Ministerie van Defensie aan ZEMBLA weten. De beide slachtoffers hebben in totaal twee dagen in het ziekenhuis gelegen. Ondertussen is er meer duidelijk over hoe de dag verliep. Een reconstructie.

De twee soldaten deden afgelopen dinsdag mee aan een militaire vijfkamp op de kazerne van Oirschot. De ene militair is werkzaam bij het Defensie Ondersteuningscommando (DOSCO). Een onderdeel van de krijgsmacht dat vooral ondersteunende taken biedt, bijvoorbeeld door het zorgen voor voedsel en gezondheidszorg. Het andere slachtoffer werkt bij de luchtstrijdkrachten.

Samen met zo’n zeventig andere militairen uit het hele land en van verschillende eenheden, deden de twee slachtoffers mee aan het jaarlijkse sportevenement. De organisatie besloot vooraf en tijdens de vijfkamp om de weersomstandigheden in de gaten te houden met behulp van informatie van hittewijzer.nl. 

Volgens woordvoerder Jurriaan Esser van het Ministerie van Defensie is de hardloopwedstrijd ‘misschien wel het zwaarste onderdeel’ van de vijfkamp. De organisatie besloot daarom om de cross, zoals de hardloopwedstrijd ook wel wordt genoemd, naar de ochtend te verplaatsen. Tijdens de acht kilometer hardlopen ging het mis voor de twee slachtoffers. Zij werden ernstig door de hitte bevangen. 

Koelen met ijsdoeken
Bij de finishlijn zijn de militairen in eerste instantie afgekoeld en werd hun kleding uitgetrokken. Woordvoerder Jurriaan Esser: “Bij de finish van de hardloopwedstrijd stonden emmers water klaar met sponzen, natte handdoeken en ijs. Daar zijn ze direct gekoeld.”

Na enkele minuten te zijn gekoeld, werden de slachtoffers overgebracht naar het gezondheidscentrum van de legerbasis in Oirschot. Essers: “Dat was twee- à driehonderd meter verderop. Daar zijn ze agressief gekoeld met ijsdoeken. Die zijn om het hele lichaam gewikkeld en het hoofd is daarbij vrijgelaten. De doeken zijn continu ververst omdat ze natuurlijk ook warm werden.” 

Volgens Defensie ging de lichaamstemperatuur van beiden militairen naar beneden bij het gezondheidscentrum. Ter controle werden ze vervolgens naar het ziekenhuis gebracht. De twee slachtoffers hebben uiteindelijk ruim twee dagen in het ziekenhuis gelegen. 

‘Waterbad werkt altijd beter’
Hoogleraar George Havenith van Loughborough University denkt dat het koelen met natte handdoeken maar weinig effectief is. “Het ijsbad of het waterbad is verreweg het meest efficiënt. Een waterbad werkt altijd beter dan bijvoorbeeld ijsdoeken en dat heeft te maken met geleiding”, vertelt hoogleraar Havenith.

“Een waterbad werkt zo goed omdat er, zeker als het water beweegt, continu koud water langs het lichaam stroomt en daarmee het lichaam sneller afkoelt. Doeken blijven daarentegen op dezelfde plek en warmen door de temperatuur van het lichaam geleidelijk op en dus zul je doeken moeten blijven vervangen.”

De organisatie van het militaire vijfkamp besloot dinsdag om de twee slachtoffers te koelen met ijsdoeken in plaats van voor een effectievere manier te kiezen als koelen met een waterbad. “In de ideale situatie maak je natuurlijk gebruik van ijsbaden”, zegt George Havenith. “Maar ik kan mij zo voorstellen dat dat niet makkelijk beschikbaar is voor defensie en zeker niet in iedere situatie. Je moet gewoon proberen het maximale te doen met de middelen die je beschikbaar hebt.

Tekst loopt door onder de afbeelding.

Ernst categorieën 
Defensie deelt incidenten zoals deze op in vier verschillende ‘ernst categorieën’. Categorie 1 en 2 gaan over incidenten met licht letsel of tijdelijk effect op de gezondheid, met als verschil dat er bij categorie 2 ook nog sprake is van kort verzuim. Bij ernstcategorie 3 gaat het om lichamelijk of geestelijk letsel en ligt een slachtoffer tot 24 uur in het ziekenhuis. Incidenten met ernstig lichamelijk of geestelijk letsel, met blijvende invaliditeit of zelfs de dood als gevolg vallen in de meest ernstige categorie 4.

Volgens woordvoerder Jurriaan Esser van het Ministerie van Defensie vallen beiden slachtoffers in ernst categorie 3. De militairen lagen weliswaar langer dan 24 uur in het ziekenhuis, maar volgens Esser is er in dit geval geen sprake van blijvend letsel.  Verder kon hij niet aangeven of beiden militairen voorafgaand aan de vijfkamp hebben deelgenomen aan oefeningen of zware inspanningen hebben verricht. Dat zou mogelijk hebben bijgedragen aan de hitteberoerte op dinsdagochtend. 

Onderzoeksjournalist Norbert Reintjens van ZEMBLA gaf donderdag in het radioprogramma de Nieuws BV uitleg over het incident van afgelopen dinsdag: