*
iedere woensdag om 21.15 uur op NPO 2

Jaarlijks 33.000 doden door superbug: 'bacteriën kennen geen grenzen'

Leestijd: 3 minuten

Ieder jaar sterven 33.000 mensen in Europa door de zogenoemde superbug die resistent is tegen meerdere soorten antibiotica. Het Europese Centrum voor Ziektepreventie en Controle (ECDC) meldt dat de ziektes die mensen door de bacteriën krijgen vergelijkbaar zijn met de griep, tbc en hiv samen. Het onderzoek van het ECDC is maandag gepubliceerd in het medische tijdschrift The Lancet.

Uit het onderzoek van het ECDC blijkt ook dat zeker 75 procent van de mensen die besmet wordt door een dergelijke superbacterie, de infectie oploopt in het ziekenhuis. Volgens specialisten is zeker 70 procent van de bacteriën al resistent tegen in ieder geval één veelgebruikt antibioticum.

Laatste redmiddel
Sommige bacteriën zijn volgens het onderzoek al bestand tegen carbapanems: een laatste redmiddel voor infecties veroorzaakt door resistente bacteriën. Dat betekent dat sommige infecties niet meer behandeld kunnen worden.

In Nederland is het verbruik van carbapanems de afgelopen jaren met drie tot vier keer zoveel toegenomen. Dat zei Heiman Wertheim, hoogleraar Medische microbiologie van het Radboudumc, eerder tegen ZEMBLA.

Bacteriën mee naar huis nemen
Nederlanders die landen met veel resistentie bezoeken zoals in Azië, maar ook Griekenland, kunnen resistente bacteriën oplopen en met zich mee naar huis nemen, zonder er zelf ziek van te worden. "Bacteriën kennen geen grenzen", aldus Wertheim. 

Ook het overmatig verbruik van antibiotica bij mensen zorgt ervoor dat er steeds meer resistente bacteriën ontstaan. Wetheim zei daarover: "In sommige landen geven ze al antibiotica voor een snotneus. Nederland doet het gelukkig heel goed. We hebben het laagste antibioticaverbruik bij mensen ter wereld. En ook de aanwezigheid van resistente bacteriën is hier het laagst. Toch zien we ze steeds vaker met ernstige gevolgen voor de patiënt. We hebben het niet over een toekomstscenario, maar over het hier en nu."

Europese plossing
Het ECDC denkt dat dit probleem alleen aangepakt kan worden als er een oplossing komt voor heel Europa.  Wertheim zegt daarover: 

"We hebben ons heel afhankelijk gemaakt. We moeten risico’s  spreiden door onder andere er voor te zorgen dat we meerdere producenten van medicijnen hebben en op Europese bodem gaan produceren. Waarom kopen we niet alleen die medicijnen die op een verantwoordelijke manier worden geproduceerd? Het gaat om onze volksgezondheid. Wij hebben met elkaar een kwetsbaar systeem gecreëerd -goedkoop is duurkoop- en nu moeten we aan de slag om het om te draaien."

ZEMBLA maakte eerder al uitzendingen over antibiotica en resistente bacteriën. Kijk ze terug:

Ziekenhuisbacterie in de varkensstal (2006)
Antibiotica alarm 
 (2010)
Opnieuw antibiotica alarm (2011)
Antibiotica alarm Deel 3 (2013)