iedere woensdag om 21.15 uur op NPO 2

Hulpdiensten zaten bijna zonder C2000 toen helikopter in hoogspanningsmast vloog

Leestijd: 3 minuten

Het had weinig gescheeld of het belangrijkste communicatienetwerk van de hulpdiensten was tijdens een groot ongeluk uit de lucht geweest. De omzetting van het huidige C2000 naar het nieuwe systeem voor politie, brandweer en ambulancemedewerkers stond gepland voor de nacht van 13 op 14 november 2017. Dat blijkt uit onderzoek van ZEMBLA. Die nacht vloog een Apache-helikopter van Defensie in de buurt van Culemborg tegen bliksemafleiders op een hoogspanningsmast.

De 'migratie' van C2000 naar het vernieuwde spraaknetwerk die deze nacht zou plaatsvinden, was eerder afgeblazen wegens technische problemen.

Hopen dat er niks ernstigs gebeurt
De omzetting is een hachelijke klus. Bij 600 masten moet handmatig de oude zendapparatuur worden losgekoppeld en nieuwe technologie worden aangesloten. Bij deze landelijke operatie is gedurende acht uur geen communicatie mogelijk op het netwerk. De hulpdiensten zullen zich vooral moeten behelpen met mobiele telefoons. En dan maar hopen dat er zich geen ernstig, grootschalig incident voordoet.

Aan de keuze van datum en tijdstip is een hele studie voorafgegaan, zo blijkt uit allerlei vertrouwelijke interne documenten. Zo is voor verschillende data het gemiddeld gebruik van het alarmnummer 112 in kaart gebracht.

“Qua aanbod van 112 meldingen blijkt de maandagnacht rustiger te zijn dan de zondagmorgen, waarbij de periode tussen 02.00 en 05.00 uur het meest rustig is.”

Rekening houden met grote evenementen
Ook is onderzocht of er rond de migratie grote evenementen met veel publiek, zoals popconcerten, gepland stonden. Een optreden van Queen & Adam Lambert op maandagavond 13 november in de Ziggo Dome in Amsterdam werd niet gekwalificeerd als risico verhogend. Groen licht dus voor de nacht van 13 op 14 november 2017.

Iedereen was er klaar voor.  Behalve de leveranciers van het nieuwe C2000. Die krijgen het technisch maar niet voor elkaar om de zendmasten te koppelen aan de nieuwe radiobediening van de meldkamers. En geen koppeling betekent: geen netwerk. Dus moest de geplande migratie worden afgeblazen.

Duizenden mensen zonder stroom
Achteraf bezien een geluk bij een ongeluk. Door het ongeluk met de Apache-helikopter die tegen de hoogspanningsmast vloog, zaten 24.000 huishoudens die maandagnacht urenlang zonder stroom. De politie moest in Culemborg en Geldermalsen zelfs extra surveillanten inzetten uit vrees voor ongeregeldheden, nadat groepen jongeren in het donker de straat op waren gegaan.  De hulpdiensten hadden C2000 die nacht echt niet willen missen.

Op verzoek van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding wordt de migratie van C2000 in het diepste geheim voorbereid. Het is niet de bedoeling dat de halve wereld weet wanneer Nederland wordt getroffen door een acht uur durende spraakverlamming op het calamiteitennetwerk. Hulp- en ordediensten zullen “stil” worden opgeschaald en extra personeel inzetten tijdens de ombouwoperatie.

Uitstel
Eigenlijk had het nieuwe C2000 al in de lucht moeten zijn, maar het project loopt vertraging op door technische tegenvallers. Vorig jaar zomer besloot het ministerie van Justitie en Veiligheid om de voor november geplande migratie voorlopig uit te stellen.