*
iedere woensdag om 21.15 uur op NPO 2

Hoe gevaarlijk is de stof GenX in ons drinkwater?

Leestijd: 4 minuten

In heel Nederland moet precies in kaart worden gebracht of en hoeveel GenX er in het drinkwater zit. Dat heeft een Kamermeerderheid besloten naar aanleiding van berichtgeving over de chemische stof de afgelopen weken. Veel politici zijn geschrokken na het nieuws dat de chemische stof op zeker zes plekken in Zuid-Holland in het kraanwater is gevonden.

Het Algemeen Dagblad liet kraanwater uit Dordrecht, Rotterdam, Gouda, Goeree, Spijkenisse en Alblasserdam onderzoeken op de aanwezigheid van GenX. Het onderzoek werd uitgevoerd door de Vrije Universiteit. Uit de resultaten blijkt dat de stof in alle onderzochte plaatsen in het drinkwater zit.

Wat is GenX?
GenX is een chemische stof die wordt gebruikt bij de productie van teflon door het chemiebedrijf Chemours, dat tot 2015 een chemische divisie van DuPont was. Chemours stapte over GenX omdat de stof PFOA (C8), waar teflon eerst mee werd geproduceerd, werd verboden. Technisch gezien is GenX niet één stof, maar een naam voor een techniek waarbij meerdere stoffen gebruikt worden.

Is GenX net zo gevaarlijk als PFOA?
Volgens Chemours is GenX minder giftig dan PFOA, maar toxicologen zeggen dat het vrijwel identiek is en dat de teflonproducent onmiddellijk moet stoppen met GenX, zo bleek uit het Volkskrant-artikel ‘Dordtse fabriek stoot kankerverwekkende stof uit’. Uit laboratoriumtests met ratten en muizen blijkt dat de GenX-techniek kan leiden tot kanker, nierziekten, leverschade en vruchtbaarheidsproblemen. “Je kunt dit soort gif niet zomaar uitstrooien over woonwijken”, zei toxicoloog Jacob de Boer hierover. 

Meer onderzoek
Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu RIVM noemt het 'aannemelijk' dat GenX giftig is voor mensen en bovendien slecht afbreekbaar, maar durft nog geen conclusie te trekken over de mate waarin het zich ophoopt in het lichaam. Ook kan het RIVM de kwaliteit van het drinkwater en de veilige concentratie GenX nog niet helemaal bepalen omdat er onmisbare gegevens ontbreken over een aantal stoffen uit de GenX-techniek en hoe die zich ophopen in vissen.

Niet uit het drinkwater te filteren
In januari dit jaar trok drinkwaterbedrijf Oasen, dat kraanwater levert aan tienduizenden huishoudens in de omgeving van Chemours, aan de bel omdat het de GenX-stoffen niet goed uit het water kan filteren. Oasen drong erop aan dat Chemours stopt met het lozen van GenX-stoffen in de Merwede.

Illegaal geloosd
En in juni schreef minister Schultz van Infrastructuur en Milieu in een brief aan de Kamer dat Chemours dit jaar illegaal GenX-stoffen heeft geloosd in de Merwede. Chemours heeft een vergunning om afvalwater met de stof GenX te lozen via rioolwaterzuiveringsinstallaties. Maar nu blijkt dat het bedrijf ongeveer een procent van de totale hoeveelheid geloosde GenX direct op de rivier heeft geloosd. In de brief schrijft Schultz dat er hard moet worden opgetreden tegen het lozen zonder vergunning. Chemours ontkent overigens dat het illegaal GenX loost.

Gewoon veilig
Volgens de onderzoekers is het drinkwater nog gewoon veilig omdat de concentraties vooralsnog laag zijn. Toch wil een meerderheid van de Kamer nu meer onderzoek naar de risico’s en hoeveelheden.

Cem Laçin van de SP zegt tegen de krant: “Het is bizar dat er op die plaatsen in ons drinkwater chemische stoffen zitten. Ons standpunt is dat gevaarlijke stoffen überhaupt niet in het drinkwater mogen belanden. Wat mij betreft moeten we ook elders in het land kijken of er GenX in het drinkwater zit. Daarnaast geldt voor nieuwe investeringen in betere zuivering: wie vervuilt die betaalt. Chemours dus.”

GroenLinks vindt dat er per direct moet worden gestopt met het lozen van GenX. Lees de reacties van de politieke partijen hier.