*
iedere woensdag om 21.15 uur op NPO 2

‘Europese Commissie moet nu actie ondernemen tegen farmaceuten die medicijnen lozen in het milieu’

Brandbrief van Europese investeerders, NGO’s en waterbedrijven aan Europese Commissie

Leestijd: 5 minuten

Grote investeerders, waterbedrijven en NGO’s op het gebied van milieu en volksgezondheid in Europa doen in een brief een dringende oproep aan de Europese Commissie (EC). De briefschrijvers maken zich ernstig zorgen over vervuiling door farmaceuten en de verspreiding van resistente bacteriën. Ze vragen de EC om actie te ondernemen tegen medicijnresten in het milieu.

Die vallen niet onder de milieuregels die in de EU gelden. “Gezien het risico dat medicijnen op het milieu, de volksgezondheid en het dierenwelzijn hebben, is dat een onhoudbare situatie”, zeggen de schrijvers in de brief.

De prijs van het goedkope medicijn
Veel medicijnen die bij Europese consumenten terechtkomen, worden geproduceerd in landen als India. In de ZEMBLA-uitzending ‘De prijs van het goedkope medicijn’ is te zien hoe grote farmabedrijven in India chemisch afval illegaal lozen. Hierdoor blijken omwonenden gezondheidsschade te hebben opgelopen. Ook is het milieu vervuild. Daardoor ontstaan resistente bacteriën. In een watermonster dat bij een fabriek van farmaceut Aurobindo in India genomen is, ontdekte de Britse organisatie Changing Markets een bacterie die resistent is tegen zes soorten antibiotica: (tekst gaat verder onder fragment).

Resistente bacteriën in Nederland
Doordat er steeds meer over de hele wereld gereisd wordt, neemt de kans op verspreiding van antibioticaresistentie toe. Meer dan de helft van de reizigers die terugkomt uit Zuid-Azië draagt bij terugkeer in Nederland een resistente bacterie. Ongeveer één op de tien reizigers draagt deze bacterie over naar huisgenoten en/of gezinsleden in Nederland.

Meestal blijven mensen enkele maanden drager van resistente bacteriën en blijft de kans op het ontwikkelen van een daadwerkelijke infectie klein. Het gevaar ligt vooral bij kwetsbare mensen in zorginstellingen. Als zij besmet raken is het risico groter dat ze een infectie oplopen waarbij antibiotica niet meer werken.

Lange termijngevolgen
In Nederland wordt er relatief weinig antibiotica gebruikt. In landen waar veel sneller naar antibiotica wordt gegrepen, is het risico op resistentie hoger en zijn de gevolgen groter. De briefschrijvers schatten dat resistente bacteriën de komende twintig jaar honderdduizenden doden in Europa tot gevolg kunnen hebben. De Wereldgezondheidsorganisatie schat dat resistente bacteriën alleen in de EU de komende decennia zeker 1,5 miljard dollar aan zorgkosten op gaan leveren.

Gelekte documenten
The Guardian kreeg onlangs gelekte documenten in handen. Daaruit blijkt dat de EU plannen die de vervuiling door farmaceuten tegengaan, heeft geschrapt. Het pakket aan maatregelen had als doel om verspreiding van resistente bacteriën tegen te gaan. Het ging om maatregelen, zoals het monitoren van farmaceutische bedrijven, het toevoegen van milieuregels aan het totale pakket aan eisen waaraan medicijnen moeten voldoen en onderzoek naar milieurisico’s. Al deze maatregelen gaan volgens The Guardian niet door, zo zou blijken uit de documenten.

De NGO’s, waterbedrijven en investeerders maken zich ernstig zorgen over dit nieuws.“Wij doen een klemmend beroep op u om ervoor te zorgen dat deze belangrijke maatregelen worden opgenomen in het pakket aan maatregelen om medicijnresten in het milieu aan te pakken.”

Tweede brief
Er is nog een brief uitgegaan naar de Europese Commissie. Die is opgesteld door tachtig Indiase deskundigen die zich inzetten voor de volksgezondheid, mensenrechtenorganisaties en omwonenden van fabrieken die lijden onder de vervuiling door farmaceuten.

Ze eisen dat de EU verantwoordelijkheid neemt voor de gevolgen van de onverantwoordelijke manier waarop farmaceuten die medicijnen leveren aan Europa, in India en andere landen medicijnen produceren.

'De EU kan de ogen niet sluiten voor dit probleem'

“India is een van 's werelds grootste fabrikanten van farmaceutische producten en de EU een van de belangrijkste exportmarkten. Grote farmaceutische bedrijven werken hier vanwege de goedkope arbeidskrachten en de gebrekkige controle van het naleven van milieuregels. De slachtoffers van de verontreiniging hebben via nationale juridische mogelijkheden meerdere rechtszaken gewonnen tegen de bedrijven, maar dit heeft niet geleid tot een verbetering van de praktijk. Dit is de reden waarom de EU de ogen niet kan sluiten voor dit probleem."

Het Europese plan om medicijnresten in het milieu aan te pakken, stond aanvankelijk gepland voor 2015 en is al drie jaar vertraagd.

Documenten
De brief aan de Europese Commissie is ondertekend door de volgende organisaties die samen duizenden Europeanen vertegenwoordigen: Aviva Investors, Nordea Asset Management, EurEau, European Public Health Alliance (EPHA), European Environmental Bureau (EEB), Pesticide Action Network (PAN) Germany, Health Care Without Harm Europe, Envirohealth Matters and the Changing Markets Foundation.

Lees de brief van de NGO’s, investeerders en waterbedrijven
Lees de brief van de Indiase mensenrechtenorganisaties en deskundigen op het gebied van volksgezondheid

Volg ZEMBLA ook op LinkedIn