iedere woensdag om 21.15 uur op NPO 2

ELISpot-test om ziekte van Lyme aan te tonen blijkt niet betrouwbaar

Leestijd: 4 minuten

De ELISpot-test, een bloedtest die in het buitenland wordt aangeboden om vast te stellen of iemand de ziekte van Lyme heeft, is niet betrouwbaar. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van het het RIVM en het Diakonessenhuis Utrecht dat vorige week is gepubliceerd.

Het vaststellen van de ziekte van Lyme is erg moeilijk. In de officiële testmethodes die worden gebruikt in Nederland, wordt gemeten of er antistoffen zijn tegen de Borrelia-bacterie, de boosdoener bij de ziekte van Lyme. Maar die bloedtest is niet helemaal sluitend. Daarom gaan mensen met klachten steeds vaker naar het buitenland waar commerciële klinieken tests aanbieden die wel nauwkeurig zouden aantonen of je Lyme hebt. In de documentaire ‘Undercover in de Duitse Lyme-kliniek’ die ZEMBLA onlangs uitzond, is te zien hoe wanhopige patiënten hulp zoeken bij particuliere Duitse klinieken die de ELISpot-test aanbieden.

Niet betrouwbaar
Uit het nieuwe onderzoek van het RIVM blijkt nu dat deze ELISpot-test niet betrouwbaar is en geen actieve Lyme-ziekte kan aantonen. Het onderzoek zegt: “De ELISpot-test kan geen actieve lymeziekte van het zenuwstelsel onderscheiden van een doorgemaakte lymeziekte in het verleden.” Dat betekent dus dat de uitslag van de test  niet alleen positief is voor mensen die de ziekte nu hebben, maar ook voor alle mensen die in het verleden ooit met de bacterie in aanraking zijn geweest.

'We raden patiënten  af naar dit soort klinieken te gaan.'

'Wees voorzichtig'
Bart Jan Kullberg is hoogleraar Interne Geneeskunde en Infectieziekten aan het Radboudumc. Ook is hij een van de oprichters van het Lyme Expertisecentrum. Hij pleit voor grote voorzichtigheid. Tegen ZEMBLA zei hij onlangs: “Het is heel begrijpelijk dat patiënten zoeken naar een diagnose die hun klachten verklaart, want ze zijn vaak radeloos. We raden patiënten echter af naar dit soort klinieken te gaan. Het is onverstandig om behandelingen te ondergaan die niet onderzocht zijn of waarvan de meerwaarde niet bewezen is. Wees voorzichtig met wat je doet, want het is niet onderbouwd wat deze klinieken doen."

Zeven buisjes bloed
In ‘Undercover in de Duitse Lyme-kliniek’ besluiten Deense journalisten te onderzoeken hoe betrouwbaar de ELISpot-test eigenlijk is. Een van hen benadert een kliniek die de test aanbiedt, de BCA-kliniek. Hij mailt de kliniek dat hij is gebeten door een teek en bang is dat hij de ziekte van Lyme heeft. In feite is hij kerngezond. Hij stuurt zeven buisjes bloed op naar Duitsland. Een week later krijgt hij hij de uitslag, die hem verbaast.

Vier presentatoren zonder Lyme
Om uit te sluiten dat het om een eenmalige fout gaat, vragen de journalisten van de documentaire vier bekende Deense tv-presentatoren ook hun bloed op te sturen. Eerst laten ze hun bloed testen in het officiële Deense Serum instituut. Hier wordt de gevalideerde test gebruikt die alle Europese artsen en ziekenhuizen gebruiken. Geen van de presentatoren heeft de ziekte van Lyme. Dan sturen ze hun bloed naar de Duitse kliniek. Bekijk het fragment uit de uitzending waarin de Deense hoogleraar infectieziekten Jens Lundgren vertelt wat hij van de test vindt en kijk naar de uitslag die de presentatoren ontvangen:

Meer dan een miljoen beten per jaar
Elk jaar lopen mensen in Nederland meer dan een miljoen tekenbeten op. Ongeveer een op de vijftig mensen met een tekenbeet krijgt een rode vlek of ring en zo’n een op de vijfhonderd mensen met een tekenbeet ontwikkelt de ziekte van Lyme. Lyme is meestal goed behandelbaar met antibiotica. Als je de ziekte niet in een vroeg stadium behandelt, kan de infectie zorgen voor meer klachten zoals gewrichtsklachten, huidklachten, zenuwklachten of hartkloppingen. Het RIVM adviseert daarom om met een rode vlek of ring, of met griepachtige klachten na een tekenbeet, altijd naar de huisarts te gaan. Kijk voor meer informatie op tekenradar.nl

Lees het volledige onderzoek van het RIVM.