Zembla woensdag om 21:15 uur op NPO 2

De omstreden vrienden van Donald Trump, deel III: De miljardenfraude

Leestijd: 8 minuten

Gaat Donald Trump ten onder door zijn dubieuze banden met de voormalige Sovjet-Unie? Het net rond de president lijkt zich te sluiten. Speciaal aanklager Robert Mueller, die onderzoekt of Trump heeft samengespannen met Rusland om de verkiezingen te winnen, duikt nu ook in het zakelijke verleden van Trump. In dat verleden speelt één van de zakenpartners van Donald Trump een cruciale rol, Felix Sater. Een veroordeelde crimineel die banden heeft met de Russische maffia.

Afgelopen mei onthult ZEMBLA hoe een Amerikaans vastgoedbedrijf waar Sater mede eigenaar van was, Nederlandse brievenbusfirma’s gebruikte in een netwerk dat ervan verdacht wordt geld te hebben witgewassen. $1,5 miljoen dollar zou zijn weggesluisd. Donald Trump bouwde hotels en appartementencomplexen met dit verdachte bedrijf. 

ZEMBLA krijgt de afgelopen maanden aanwijzingen voor een nog veel grotere fraude. Een miljardenfraude. En ook hier duikt Sater, de omstreden zakenpartner van Trump weer op. Het geldspoor leidt naar Kazachstan, naar vastgoedprojecten in New York en opnieuw naar Nederland. ZEMBLA onderzoekt: Hoe compromitterend is deze zaak voor de huidige president van Amerika? 

ZEMBLA, ‘De omstreden vrienden van Donald Trump, deel III: de miljardenfraude’, woensdag 27 september om 21.15 uur bij BNNVARA op NPO2.

Lees de transcriptie van deze uitzending.

Dossier Sater
In deel I van de Trump serie bericht ZEMBLA over de relatie tussen Donald Trump en zijn zakenpartner Felix Sater.  Sater is veroordeeld voor een geweldsmisdrijf en aandelenzwendel en heeft banden onderhouden met de Russische maffia. Samen met het bedrijf Bayrock waar Sater mede-eigenaar van was, ontwikkelde Trump o.a. het appartementencomplex Trump SoHo in New York. Na zijn vertrek bij Bayrock werd Sater special adviseur bij de Trump Organization .

Felix Sater zegt in dit Russische artikel dat hij jarenlang intensief contact heeft met Trump.

De relatie tussen Trump en Sater is in augustus van dit jaar voorpaginanieuws. De New York Times publiceert emails waaruit blijkt dat Sater tot in 2016, dus tijdens de presidentscampagne van Donald Trump, bezig is om in Moskou een Trump Tower te laten bouwen. Sater schrijft aan de jurist van Trump:

"I will get Putin on this program and we will get Donald elected. (…) Buddy our boy can become President of the USA and we can engineer it."

De deal in Moskou gaat uiteindelijk niet door.

Dossier Ilyas Khrapunov:
Ilyas Khrapunov is de zoon van Viktor Khrapunov. Deze Kazachse oud-minister en voormalig burgemeester van Almaty wordt door de overheid van Kazachstan in meerdere rechtszaken beschuldigd van het stelen en witwassen van honderden miljoenen dollars. ZEMBLA krijgt deze lijst in handen van het Ministerie van Justitie in Kazachstan waarmee de familie Khrapunov geld zou hebben weggesluisd. Er staan meerdere Nederlandse vennootschappen op de lijst, onder meer Bayrock BV, en KazBay BV . Ook bedrijven die onze collega’s van McClatchy en OCCRP onder de loep hebben genomen.

In juli 2017 publiceert McClatchy  over een vastgoedtransactie waar Ilyas Khrapunov achter zou zitten. Felix Sater is bij deze deal betrokken. Uit dit document blijkt dat Sater de borg voor de aankoop van zijn eigen rekening overmaakt. De Khrapunov’s zijn eigenaar van de investeringsmaatschapij Triadou waarmee ze ook het winkelcentrum Tri-County Mall kopen. Uit rechtbankstukken over dit vastgoedproject blijkt dat Sater ook hier voor de Khrapunovs werkt. Ook Daniel Ridloff, net als Sater een voormalige medewerker van Trump én Bayrock, staat op dit document. Ridloff en Sater duiken ook op bij de vastgoedinvestering van Elvira, de zus van Ilyas Khrapunov, in drie appartementen in Trump SoHo en bij nog meer investeringen zo bericht de Financial Times in 2016. Op het koopcontract van de appartementen in Trump SoHo staat de naam van Elvira. Ook is te zien dat het geld overgemaakt wordt naar een Amerikaanse bankrekening van de dochter van Viktor Khrapunov.

Door een bedrijf met de naam Crownway Limited. De Cypriotische bank waar het geld vandaan komt, werkt mee aan witwassen en aan de financiering van terrorisme zo blijkt een jaar later uit documenten  van het Amerikaanse ministerie van Financiën.

Dossier Mukhtar Ablyazov
Ilyas is ook de schoonzoon van de Kazachse oligarch Mukhtar Ablyazov die door een Britse civiele rechter veroordeeld is tot terugbetaling van 4 miljard dollar wegens fraude. Reuters bericht in 2013 over deze zaak.  Ilyas Khrapunov zou volgens de Kazachse overheid een centrale rol spelen in het beheren en witwassen van de verdwenen miljarden. Dat Ilyas het geld van zijn schoonvader beheert, verklaart ook een voormalig medewerker van Ilyas onder ede. 

In de Britse rechtbankstukken staat ook deze lijst met ruim 700 bedrijven die door Ablyazov en Ilyas zouden zijn gebruikt om geld weg te sluizen en wit te wassen. Met daarop ook Nederlandse vennootschappen, zoals  KT-Asia Investment Group en Chrysopa Holding B.V. Uit dit document blijkt dat Ablyazov niet alleen de eigenaar van Chrysopa is maar ook dat hij veroordeeld is voor terugbetaling van een frauduleuze lening van $120 miljoen. KT-Asia werd door Ablyazov gebruikt voor het verhullen van zijn eigendom zo blijkt uit dit document . Uit de informatie van de Kamer van Koophandel  (document KvK Asia II) blijkt dat het Nederlandse trustkantoor Equity Trust de brievenbusfirma’s van Ablyazov tot 2009 beheerde. (Equity Trust fuseerde in 2011 met TMF, het trustkantoor dat nu op de documenten vermeld staat).

Wederhoor:
De familie Khrapunov en Mukhtar Ablyazov ontkennen tegenover ZEMBLA alle beschuldigingen van criminele activiteiten. Ze zeggen hun vermogen op legale wijze te hebben verkregen. Ze laten aan ZEMBLA weten vals te worden beschuldigd door het regime van Kazachstan dat een politieke heksenjacht tegen hen voert en probeert hen door onder meer het aanspannen van rechtszaken de mond te snoeren. Ook zou er geen sprake van zijn dat Ilyas de eigendommen van zijn schoonvader zou beheren.  Een woordvoerder van Ilyas Khrapunov zegt dat hij zich bij zijn zaken altijd aan Zwitsers recht houdt. Tegen de Khrapunovs lopen meerdere rechtszaken maar nog nergens is uitspraak gedaan. Volgens Ablyazov is de Britse rechtszaak gemanipuleerd.

Felix Sater ontkent alle betrokkenheid bij de beschuldigde witwassenpraktijken van de familie Khrapunov. Hij laat ZEMBLA verder weten dat hij de eerdere uitzending vals en lasterlijk vond.

Elvira, Viktor Khrapunov’s dochter en Daniel Ridloff hebben niet op vragen van ZEMBLA gereageerd.

Equity Trust doet vanwege vertrouwelijke klantrelaties geen uitspraken en geeft aan zich altijd aan de wet te moeten houden.