*
iedere donderdag om 21.10 uur op NPO 2

De gevangenen van gebouw 4

Leestijd: 5 minuten

De gevangenen van detentiecentrum Rotterdam komen afgelopen zomer in opstand. De opgesloten vreemdelingen protesteren tegen hun uitzichtloze situatie en het strenge gevangenisregime. Ze hebben geen strafbaar feit gepleegd maar zitten in een cel waarvan de deur om vijf uur 's avonds op slot gaat tot de volgende ochtend acht uur. Ze voelen zich behandeld als criminelen.

Protest
Het protest wordt de kop ingedrukt, maar de klachten worden niet minder. Ook in andere detentiecentra melden vreemdelingen ernstige problemen als gevolg van gebrekkige medische zorg en slechte detentieomstandigheden.

Nationale ombudsman
Deel ervaringen of dien een klacht in over vreemdelingendetentie bij de Nationale Ombudsman of bel 0800 - 33 55 555.

De Staat der Nederlanden gedagvaard
De Vereniging van Asieladvocaten en -Juristen Nederland heeft deze week namens haar cliënten in detentiecentrum Zeist de Staat der Nederlanden gedagvaard. Door een falend ventilatiesysteem in gebouw 4 worden de opgesloten vreemdelingen ziek. De asieladvocaten eisen dat die afdeling gesloten wordt. De Inspectie voor de Sanctietoepassing, onderdeel van het ministerie van Justitie, bevestigt in ZEMBLA dat de luchtkwaliteit in het gebouw niet in orde is en dat de gedetineerden gezondheidsproblemen hebben. De Inspectie vindt dat er acuut maatregelen moeten worden genomen om de problemen aan te pakken.

Gezondheidsklachten serieus nemen
Inspecteur B. van der Linden houdt toezicht op de kwaliteit van de detentieomstandigheden. Volgens Van der Linden bevestigen artsen van het detentiecentrum dat er gezondheidsklachten zijn die ‘serieus moeten worden genomen’. Zes cliënten van vreemdelingenadvocaat F. Verbaas hebben ademhalingsproblemen, huiduitslag en hoofdpijn.

Problemen niet verholpen
In 2010 stelt Van der Linden het ministerie van Justitie al op de hoogte van de  gezondheidsproblemen door de slechte luchtkwaliteit. In 2011 herhaalde hij zijn zorgen. Staatssecretaris Teeven van Justitie belooft in juli 2011 maatregelen te treffen . Volgens inspecteur Van der Linden zijn de problemen niet verholpen, zo zegt hij in ZEMBLA: ‘De situatie is niet verbeterd,  in tegendeel, het is er zelfs op achteruit gegaan.’

Gebouw 4 moet dicht
Joost den Otter, arts en voormalig medisch adviseur van het ministerie van Justitie, reageert in ZEMBLA: ‘Als de Inspectie zegt dat het erger is geworden, dan is er wat mij betreft maar één oplossing: gebouw dicht doen, totdat de luchtkwaliteit voldoet aan de eisen die we daarover hebben afgesproken.’

In gebouw 4 verblijven 292 vreemdelingen.

Camera's niet welkom

Hoe gaan we in Nederland om met vreemdelingen die ons land moeten verlaten? ZEMBLA onderzoekt wat er gebeurt achter de muren van de vreemdelingenbewaring, waar de camera niet welkom is.

Links en Documenten

Meerpersoonscelgebruik Inspectierapport ,Inspectie voor de Sanctietoepassing,  (pdf) 2011, p. 49

"Hierop is één uitzondering, nl. gebouw 4 van het detentiecentrum Zeist. Hier vindt de luchttoevoer plaats door middel van een aansluiting op een centraal luchtcirculatiesysteem. In deze inrichting zijn veel klachten over het gebrek aan frisse lucht, zowel onder de ingesloten vreemdelingen als bij het personeel. Ook de medische dienst signaleert regelmatig ademhalingsproblemen en andere gezondheidsklachten die zijn te herleiden tot de gebrekkige klimaatbeheersing in gebouw 4."

Detentiecentrum Zeist Inspectierapport Doorlichting, Inspectie voor de Sanctietoepassing, (pdf) 2010

"De gemeenschappelijke recreatieruimtes in gebouw 4 zijn klein en hebben geen directe toevoer van frisse lucht en geen ventilatiesysteem. De recreatieruimtes van beide gebouwen zijn voldoende ingericht.

Detentiecentrum Zeist | April 2010 | 33
De ingesloten vreemdelingen zijn over het algemeen tevreden over de hygiëne in de inrichting en over de faciliteiten op de cel. Dit blijkt ook uit de in 2007 in het DC Zeist afgenomen vreemdelingensurvey. Wel klagen de geïnterviewde vreemdelingen over het gebrek aan frisse lucht in de cellen en de gemeenschappelijke ruimtes van gebouw 4."

Staatssecretaris Teeven zegt toe om maatregelen te nemen.  Kamervragen (pdf)

Antwoord 5: Op dit moment wordt in het ventilatiesysteem van gebouw 4 een aantal verbeteringen doorgevoerd. Voorts worden de mogelijkheden onderzocht om in de recreatieruimtes naast de mechanische ventilatie ook natuurlijke ventilatie te realiseren. Ik verwacht van genoemde maatregelen een structurele verbetering van het binnenklimaat. Bij hoge buitentemperaturen worden extra maatregelen getroffen.

Hoe het moet volgens het European Committee for the Prevention of Torture and Inhuman or Degrading Treatment or Punishment (CPT), p. 23

The CPT standards (pdf)

(...) "even when such measures are required, they should never involve depriving the prisoners concerned of natural light and fresh air. The latter are basic elements of life which every prisoner is entitled to enjoy; moreover, the absence of these elements generates conditions favourable to the spread of diseases and in particular tuberculosis."
 

Internationale kritiek

1. Thomas Hammarberg, commissaris voor de Mensenrechten van de Raad van Europa 

Op 28 september 2010 sprak hij voor de algemene Commissie voor Justitie van de TK. Hij bezocht Nederland al in 2008 en 2009 en ook in 2010 was hij zeer kritisch over vreemdelingendetentie.

The Committee is also concerned about the practice of the use of isolation as a form of punishment when prisoners cause trouble, without due regard being given to the health implications involved. (art. 12)

(...) Once again I urge the Dutch authorities to give substance to the assertions that the detention of asylum seekers is applied as a measure of last resort(...), for the shortest possible time and for specific purposes.

While commending the authorities for this move, I would like to caution against the practice of detaining migrants on more than one occasion, which may result in their total detention time being excessive. I also encourage the authorities not to extend the detention period beyond the six month time-limit.  

VN-Comité inzake Economisch Sociale en Culturele Rechten (19 November 2010)

25. The Committee is deeply concerned that asylum-seekers and unaccompanied minors in the Netherlands have been held in detention for long periods of time.  The Committee urges the State party not to use isolation as a form of punishment when prisoners with mental health problems cause trouble.(a) ensure that the legislation in the Netherlands guarantees that asylum-seekers are detained only when it is absolutely necessary and that the time which rejected asylum- seekers and irregular migrants spend in detention is limited to a strict minimum; and