iedere woensdag om 21.15 uur op NPO 2

De ADHD-hype

Leestijd: 4 minuten

ADHD medicatie in vijf jaar verdubbeld. Niet alleen jongetjes, maar ook steeds meer meisjes en volwassenen krijgen te horen dat ze ADHD hebben. De Gezondheidsraad maakte zich er tien jaar geleden al zorgen over en intussen is het aantal diagnoses alleen maar gestegen. Het gebruik van medicatie is de afgelopen vijf jaar zelfs verdubbeld.

Gedwongen gebruik
Ouders die vraagtekens zetten bij het slikken van pillen, voelen zich door de school van hun kind onder druk gezet. ‘Je voelt je op zeker moment gedwongen door school die zegt: als ze die medicatie niet gebruikt, zal ze naar het speciaal onderwijs moeten’, aldus een vader in de ‘De ADHD-hype’

Normaal gedrag zien als stoornis
De Groningse psychologe L. Batstra is kritisch over de toename van ADHD. Zij nam een half jaar geleden ontslag bij de Groningse instelling waar kinderen worden getest op ADHD. Ze kreeg gewetensbezwaren, omdat naar haar mening veel te veel ouders de diagnose van hun kind kregen aangepraat. Batstra: ‘Zo kan het gebeuren dat ouders volstrekt normaal gedrag gaan zien als een stoornis.’

Kinderarts zweert bij medicatie
ZEMBLA volgt het spreekuur van de Rotterdamse kinderarts en ADHD-deskundige dr. R. Rodrigues Pereira. Mannen, vrouwen, kinderen, hele families tegelijk komen bij hem op bezoek. De dokter zweert bij medicatie. Pereira: ‘Die pillen hebben ze niet gemaakt om mensen te vergiftigen, die zijn nu juist voor de gevallen die een pil nodig hebben en die ontzettend blij zijn dat die pil bestaat.’

Sponsoring farmaceutische industrie
Ook de oudervereniging Balans, die de belangen behartigt van ouders met kinderen met stoornissen als ADHD, wordt vaak verweten te veel op de hand van de farmaceuten te zijn. Om die reden heeft de vereniging de sponsoring door de farmaceutische industrie stopgezet. Mevrouw A. Paternotte zegt namens de vereniging dat ze dat besluit weer ter discussie wil stellen: ‘Wij kunnen dat geld goed gebruiken.’

Krachtige lobby
De farmaceutische industrie voert een krachtige lobby om de stoornis onder de aandacht te brengen. Die lobby is succesvol geweest: de nieuwe, duurdere merkgeneesmiddelen hebben flink terrein veroverd. De Amerikaanse psychiater dr. A. Frances zegt daarover: ‘Ik denk dat veel mensen vanwege ADHD medicatie krijgen, terwijl ze die helemaal niet nodig hebben. Dat wordt allemaal gepusht door de farmaceutische industrie. Ik verwacht dat die aantallen zullen dalen, zodra de patenten van die medicijnen af zijn en er minder op te verdienen valt.’

DSM-IV
Deze Amerikaanse arts was enige jaren terug voorzitter van de commissie die het internationale diagnosehandboek voor psychiaters herschreef, wat resulteerde in de DSM-IV. De commissie verruimde daarin de criteria voor ADHD. Voor het eerst werd ook een groep met ADD benoemd; kinderen en volwassenen met concentratiestoornissen, zonder hyperactiviteit.

Diagnosecriteria voor ADHD  te ruim gesteld
Daarmee kwam een grotere groep in aanmerking voor de stoornis, hetgeen dr. Frances nu betreurt. ‘De diagnosecriteria voor ADHD zijn veel te ruim gesteld. Dat heeft ervoor gezorgd dat het aantal diagnoses is verdubbeld. Daar ben ik verantwoordelijk voor’, zegt hij in ZEMBLA. ‘We hadden berekend dat het aantal diagnoses met vijftien procent zou toenemen, maar ze namen met de helft toe’, aldus Frances.

Links

 - 'De subjectiviteit van de diagnose ADHD en de beperkingen in de werkzaamheid van en kennis over de medicamenteuze behandeling, pleiten voor terughoudendheid met het stellen van de diagnose en met medicamenteuze behandeling'- Artsennet:  'Subjectiveit diagnose ADHD pleit voor terughoudendheid'

en literatuuronderzoek:
Medicamenteuze behandeling van ADHD bij kinderen en adolescenten (geneesmiddelenbulletin, 30 november 2012).

- Beluister hier een gesprek van Felix Meurders met PVDA-kamerlid Bouwmeester over de onnodig voorgeschreven ADHD-medcijnen n.a.v de ZEMBLA uitzending (DeGids.fm).

- Wat is  ADHD? (wikipedia)

- Trouw : Pil gepromoot onder 6-jarigen

- Nova over Ritalin (video): Steeds meer Ritalin-gebruikers, maar werkt het?

- Een Vandaag (video): Problemen rond onderzoek voeding en ADHD

- Laura Batstra, 'ADHD is geen ziekte'