*
iedere donderdag om 21.10 uur op NPO 2

Amerikaanse jury: Roundup verantwoordelijk voor veroorzaken kanker

Leestijd: 3 minuten

Chemieconcern Bayer heeft een nederlaag geleden in de eerste ronde van een zaak over onkruidverdelger Roundup. Een Amerikaan had de zaak aangespannen omdat hij kanker zou hebben gekregen door het gebruik van het goedje. Een jury in San Francisco bepaalde dat Roundup inderdaad verantwoordelijk is voor de ziekte van de man. In een volgende fase moet de jury beslissen over de schadevergoeding.

Het is al de tweede zaak waarin Roundup door de rechtbank als kankerverwekkend wordt aangemerkt. Bij de eerste zaak moest Bayer 78 miljoen dollar betalen. Het middel Roundup werd door Monsanto op de markt gebracht. Dat Amerikaanse bedrijf werd door Bayer overgenomen.

Schadeclaims kunnen oplopen tot 5 miljard dollar
Volgens juridische experts komt het moment voor een schikking voor Bayer met de nieuwe uitspraak een stap dichterbij. De jurybeslissing bewijst dat de eerste uitspraak geen fout was en leidt mogelijk tot een vloed aan nieuwe zaken die nu snel zullen worden aangespannen. Beleggers vrezen schadeclaims die volgens een analist zouden kunnen oplopen tot 5 miljard dollar. Het concern ging na het verlies van de rechtszaak woensdag dan ook stevig omlaag op de beurs in Frankfurt. 

Bayer betreurt de beslissing van de jury. Het bedrijf meent dat "de wetenschap bevestigt dat onkruidverdelgers op basis van glyfosaat geen kanker veroorzaken".

Vergunning in Europa
Glyfosaat wordt wereldwijd veel toegepast in de landbouw, vaak in combinatie met bewerkte zaden van Monsanto die ongevoelig zijn gemaakt voor het middel. De vergunning voor het gebruik van het omstreden middel werd in 2017 in de Europese Unie voor vijf jaar verlengd. Eerder deze maand werd in een Europese uitspraak nog bepaald dat vertrouwelijk onderzoek over glyfosaat openbaar gemaakt moet worden, ondanks bezwaren van Monsanto.

De rechters vinden het belang van het publiek om toegang tot informatie te hebben in dit geval belangrijker dan het belang van Bayer. Burgers hebben het recht te weten wat de gevolgen zijn als de stof in het milieu terechtkomt, was het oordeel.

Jarenlange discussie
Glyfosaat leidt al jaren tot hevige discussies en een fel debat. Tegenstanders zien in het middel een milieuvervuilend en giftig product van het bedrijf Bayer (voorheen Monsanto) dat alles doet haar monopoliepositie te behouden. Zij voelen zich gesteund door verschillende onderzoeken waaronder dat van de Wereldgezondheidsorganisatie die vaststelde dat glyfosaat mogelijk kankerverwekkend is. 

Dit WHO-onderzoek werd later weerlegd door nieuwe onderzoeken waaruit blijkt dat er geen verhoogd risico op kanker is. WHO-expert Christopher Portier reageerde bezorgd op die onderzoeken en waarschuwt dat het landbouwgif niet ten onrechte als veilig moet worden beschouwd.