*
iedere donderdag om 21.10 uur op NPO 2

‘Als wij op deze grote voet verder blijven leven, redden we het niet’

Dijkgraaf Hein Pieper gaat op Europees niveau de strijd aan met klimaatverandering.

Leestijd: 4 minuten
Hein Pieper

"Voor mij is het eerder vijf over twaalf dan vijf voor twaalf”, dijkgraaf Hein Pieper van waterschap Rijn en IJssel maakt zich grote zorgen over klimaatverandering.  Hij is geselecteerd voor de nieuwe Europese adviesraad voor klimaatverandering en sociale transformatie.  Europa stelt daar miljarden euro’s voor beschikbaar.  De dijkgraaf heeft straks de belangrijke taak om te adviseren waar dat geld naartoe gaat.

Pieper was enigszins verrast toen hij geselecteerd werd voor de adviesraad. Wegens zijn kennis over waterbeheer belandde hij op het lijstje van het ministerie en werd hij op die manier voorgedragen in Brussel. Pieper: “Het is een nieuw project en na wat inlezen, dacht ik: dit wil ik wel.” 

Gedeelde verantwoordelijkheid
Hij hoopt straks bij te kunnen dragen aan oplossingen voor de problemen die ontstaan door klimaatverandering. Met alleen innoveren komen we er volgens Pieper niet. Daarom is hij blij dat de EU sociale transformatie aan het thema klimaatverandering heeft gekoppeld. “We moeten ons gedrag aanpassen. Als wij met elkaar op deze grote voet verder blijven leven, dan redden we het niet. Dat geldt ook voor mezelf. We moeten ons eigen bewustzijn ontwikkelen, want we kijken te veel naar de overheid. Die moet het maar oplossen, maar het is een gedeelde verantwoordelijkheid. Het gaat namelijk om een belang dat wij allemaal hebben.”  

Droogte
Hoewel de droogte in 2018 volgens het KNMI niet veroorzaakt werd door de klimaatverandering, is er een kans dat dat in de toekomst wel gaat gebeuren. De gevolgen van die droogte brengen voor de waterschappen nog steeds uitdagingen met zich mee. Pieper vertelt welke veranderingen hij waarneemt. “Door de droogte hebben sommige bomen geen bladeren, andere bomen sterven af. Ons waterschap zit ook op hoge zandgrond. Daardoor kan de bodem neerslag slecht vasthouden. Als er dan sprake is van een extreme bui, staat veel hier onderwater. Laatst gebeurde dat nog, dan gaat alles dood op de akker.” 

Hoe zijn werkzaamheden voor de Europese Adviesraad er straks uit gaan zien, weet de dijkgraaf nog niet precies. Maar hij is blij dat er aandacht is voor het thema water. “Water speelt een bepalende factor in de klimaatverandering. Wat moet je doen als er te weinig water is en wat moet je doen met te veel water? In Nederland hebben we met name veel kennis over dat laatste. Maar ik denk dat bijvoorbeeld Spanje eerder na heeft gedacht over de droogte dan wij. Ik hoop dat we straks die kennis met elkaar kunnen uitwisselen. Ik geloof in een goede samenwerking tussen samenleving, overheid, wetenschap en het bedrijfsleven. We hebben de creativiteit van iedereen nodig. We hebben te veel op landelijk niveau beleid gemaakt. Ik snap het wel: Nederland moet ook zijn eigen broek ophouden en een voorbeeld zijn. Maar ik geloof wel dat we veel verder komen als we het naar Europees niveau tillen.”

100 miljard euro voor onderzoek en innovatie

De Horizon Mission Board gaat  de Europese Commissie adviseren naar welke onderwerpen onderzoeksgeld moet uitgaan om innovatie te stimuleren. Voor onderzoek en het uitrollen van nieuwe maatregelen is geld en samenwerking nodig. Daarom heeft de Europese Commissie Horizon Europe opgericht als het Europese onderzoeks- en innovatieprogramma voor de periode van 2021 t/m 2027. Het programma ontvangt 100 miljard euro van de Europese Commissie. 

Het geld wordt door de Horizon Europe Mission Boards verdeeld over vijf thema’s: Klimaatverandering, Kanker, Schone oceanen, zeeën en binnenwateren, Klimaatneutrale steden en Bodemgezondheid en voedsel. Voor elk van deze vijf onderwerpen is een groep van vijftien experts geselecteerd. Meer dan 2.100 personen hadden zich aangemeld. 

In 4 van de 5 mission boards zitten Nederlandse leden. Naast de selectie van Hein Pieper voor de mission board over klimaatverandering, gaat oprichter van The Ocean Clean-up Boyan Slat meedenken in de mission board over de schone oceanen, zeeën en binnenwateren. Bekend was al dat Cees Veerman, voormalig minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, voorzitter wordt van de missie voor bodemgezondheid en voedsel. Johan Bouma, emeritus hoogleraar bodemkunde aan de Wageningen Universiteit (WUR) voegt zich ook bij dit mission board. Regina Beets-Tan, hoofd radiologie bij het Nederlands Kanker Instituut, maakt deel uit van de mission board kanker.

 Bron: ANP